తోటమాలికో పూవు

అనుభవించడానికి మనసే మాత్రం సంసిద్ధపడని ఏకాంతం మనిషిని స్థిమితంగా నిలబడనీయదు. మనిషికి మనిషి ఎదురుపడే భాగ్యం లేని వేళల్లో మనం తెరవగలిదేల్లా హృదయపు తలుపులే.
ఉదయాన్నే వెలుతురునూ గాలినీ ఆహ్వానిస్తూ తెరలు పైకి లాగి గడియలు తీసినట్టు, పరాకుగానే మది తలుపులు తోశానీవేళ. తమ రెక్కల బలంతో కాలాన్నీ, దూరాన్నీ చెదరగొడుతూ, జ్ఞాపకాల పక్షులు కువకువలతో కళ్ళ ముందుకొచ్చాయి.
చుట్టూ ఏ అలికిడీ లేని నిర్జనప్రాంతంలో, నగరపు ఛాయలు వాలని చోట ఒంటరిగా ఉండేది మా పెద్దమ్మ ఇల్లు. అపార్ట్మెంట్‌లూ, చుట్టూ పెద్ద ఇళ్ళు కూడా లేని మారుమూల వీధి అది. తలెత్తి చూస్తే, ఏ అడ్డూ లేకుండా కనపడే ఆకాశపు నీలిమ. ఆ డాబా మీద, ఆ ఎలప్రాయంలో, సాయంసంధ్య కాంతులను త్రోసిరాజని మరీ పొదువుకున్న అక్షరాలు "నిర్వికల్ప సంగీతం"లోవి. ఆనాటి మైమరపులో గంటలు క్షణాలయ్యాయి. సుదూరాన నీలమణులు కెంపులయ్యాయి. ఆకు కదిలిన చప్పుడు తప్ప ఏదీ చెవిపడని ఏకాంతంలో ఆ గరుకుగచ్చు మీద అలౌకికానందంలో ఒక్కతెనూ నిలబడిపోవడం మాత్రం, ఆ రేయి చూసిన ఒంటరి నక్షత్రంలా హృదయాకాశంలో మిణుకుమిణుకుమంటూనే ఉంది. తొలిప్రేమానుభవం లాంటి జ్ఞాపకమది. దాన్ని దాటి మనమెంతదూరమైనా వెళ్ళాల్సిరావచ్చు, కానీ కంపించే హృదయాన్ని గుచ్చి, ప్రేమించేశక్తిని పరిచయం చేసిన అపురూపక్షణాలను మర్చిపోలేం.
చినవీరభద్రుడి వాల్ మీదకు తొంగిచూసినప్పుడల్లా, సముద్రంలోకి వెళ్ళిపడ్డ చేపపిల్ల తుళ్ళింతలా, నాలోనూ ఏదో సంబరం ననలెత్తుతుంది. పసిపిల్లలు ఉండుండీ ఇష్టంగా తడుముకుని హుషారు కొసరుకునే బొమ్మలప్రపంచంలా, ఆ వాల్ మీద నా ఉత్సాహాన్నీ, సంతోషాన్ని నిలిపిఉంచే నిధులేవో ఉంటాయి. వెళ్ళినప్రతిసారీ ఏ తలుపులూ లేకుండా నన్ను ఆహ్వానిస్తుంటాయి. ఆకాశంలో స్వర్ణకాంతుల ఉత్సవం కంటపడిన ప్రతిసారీ హృదయం మరికొంత తేటపడినట్టు, శుభ్రపడి బలపడినట్టు, వేకువలో ఆ వాల్‌ని అల్లుకుపోయే అక్షరాలను చూసినప్పుడల్లా తెరలుతెరలుగా హృదయానికి తేనెపూత. జీవితానుభవాలకు దోసిలి ఒగ్గి నిలబడగలిగే స్థైర్యం.
ప్రేమ మార్గం బహుఇరుకన్న కబీరూ...నువ్వీ తోటమాలి వికసింపజేసిన పూదోటలో నడిస్తే ఏమనేవాడివి?

Vadrevu Ch Veerabhadrudu - Dear Poet, Happy birthday and many more happy returns of the day! 💐💐

ఒక మెలకువలోకి

వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్
లర్న్ ఫ్రమ్ హోమ్
ఇంతింతైన భయానికి,
ఇల్లిల్లూ ఓ బందిఖానా.
మూసివేతలు, మళ్ళింపులూ
మలుపు కొత్తదైనప్పుడు -నెమ్మది
అవసరం, అనివార్యం.
ఇకపై ఉండేవారెవరో,
ఉన్నవాళ్ళని ఊరడించేదెవరో
ఊపిరాడని నిమిషాల కల్లోలం మరపురాక
బ్రతుకంతా తల్లడిల్లేదెవరో
ఇప్పుడైతే ఏం తెలీదు కానీ,
ఇదీ సమసిపోతుంది
అన్ని విపత్తుల్లాగే,
అన్ని యుద్ధాల్లాగే,
ఇదీ ముగిసిపోతుంది.
మూతబడిన స్వేచ్ఛాప్రపంచపు
తలుపులు, మళ్ళీ తెరుస్తాం.
వెలుతురుతో, లోకంతో,
కరచాలనాలు చేస్తాం.
కానీ ఈ ఆపత్సమయాల్లో
దయగా తాకిన పదాలు నేర్పినదేదో
బ్రతుకంతా గుర్తుంచుకోగలమా
అపరిచితుల స్వస్థత కోసం మోకరిల్లి
ఇలా ఇంకెప్పుడైనా ప్రార్ధించగలమా
చూసిన ప్రతి ఉదయానికీ,
చెరగా మారని ప్రతి రాతిరికీ
ఇలాగే కృతజ్ఞులమై ఉండగలమా,
దేహాన్ని హృదయం చేసి
సాటి మనిషి పిలుపునిలా వినగలమా
జాగురూకతతో శుభ్రతతో,
దేశాన్ని మనస్సుని మననివ్వగలమా
సమస్త మానవాళీ ఒకే కాంక్షతో
క్షణాలను దొర్లించడం ఊహించగలమా
నీ నుండి నాకింకా చాలా చాలా కావాలని
జీవితాన్నిలా జాలిగా ప్రాథేయపడగలమా
ముద్దాడకుండా, మాట్లాడకుండా
ప్రేమిస్తున్నామని ఎవరికైనా చెప్పగలమా
మిథ్యాప్రపంచపు రెక్కలు మూసి,
సొంత గూటిలోకి వాలిపొమ్మంటే
అనవసరపు ప్రయాణాలు మాని
ఉన్నచోటే ఉండిపొమ్మంటే,
ఉండగలమా
అన్ని తలుపులూ మూసి
నిండునిజంతోటి
రెపరెపలాడే హృదయం తోటి.
ఇలా, ఇంకెప్పుడైనా..?


* Published in Andhrajyothi, Vividha. 23-Mar-2020

కాటుకపిట్టలు

ఉగాది అని కృష్ణారెడ్డి చిత్రరాజమొకటుంది. రూపాయ్‌పావలా పెట్టి బడి దగ్గర బడ్డీ కొట్లో సినిమాపాటల పుస్తకం కొని పాటలన్నీ బట్టీ కొట్టే రోజుల్లో ఒకనాడీ సినిమా నా కంటపడింది. మంచి కవిత్వమెట్లా ఉంటుందో తెలీని వయసులో, సినిమాపాటల్లో వెదుక్కు చూసుకున్న కవిత్వం పట్ల, నిజానికా రోజుల్లో నాకే ఫిర్యాదులూ ఉండేవి కాదు. "వాసంత సంగీతాలై, వయ్యార సంకేతాలై, తుమ్మెదను పిలిచేటి పూలై.." మొదలు, "వలపులు నీ దరి చేరుటెలా, మోహపు పడవలే చేర్చునులే" వరకూ అట్లా నేర్చిన పదాలెన్నో. ప్రేమించిన పాటలెన్నో.
ఒక సెలవు రోజెప్పుడో తీరి కూర్చుని, పెదాలనెంత సాగదీస్తే కళ్ళు లైలా కళ్ళలా మూతబడతాయో చూద్దామని, తలొంచుకుని పుస్తకంలోకి చూస్తూ "డేడీ...కథ వినవా చెప్తాను.." అని నవ్వుతూ పాడుకుంటున్నాను. ఉన్నట్టుండి తల నా ప్రమేయం లేకుండానే పుస్తకంలోకి దూరిపోయింది. ఏమైందో అర్థమయ్యేసరికి అక్షరాలు నక్షత్రాలయ్యాయి.
"ఆ పాటలో తండ్రి గొంతు ఏమందీ, మీరేమన్నారు..తకిటతకిటథా..." అందామనుకున్నాను కానీ అప్పటికి కింగ్ రిలీజ్ కాలేదు . ఈలోపే పక్క నుండి మా అక్క కొక్కిరింత వినపడేసరికి నా పసిమనసు అతలాకుతలమైపోయి అన్ని మాటలూ మర్చిపోయింది.
ఆయనలా పక్కకు తిరగ్గానే, "నిన్నటి దాకా తెలియని నొప్పి తలెత్తింది డేడీ.." నా తలెత్తి పట్టి రుద్దుతూ పకపకా నవ్విందది. అప్పుడే కాదు, ఆ తర్వాత చాలా రోజుల పాటు, అలవాటు కొద్దీ "ఏం కాదు, నాంగారు నా మాటే వింటారు" అని నేను జట్టు కలపగానే, వెనుక నుండి "ఆఁ ఆఁ వింటారు..బేబీ, చెప్పెయవా వింటానూ.." అని మరీ వింటారు అని వెక్కిరింపుకి దిగేది. నేను మన్నుదిన్న పాములా ముడుచుకుపోయేదాన్ని. అక్కల humiliation చెల్లెళ్ళకు పుట్టినప్పటి నుండి మామూలే. అదేమంత పట్టించుకోవాల్సిన విషయం కాదు. కానీ ఒకటో తారీఖు సాయంత్రం అమ్మకు బదులు నేను కాఫీ పెట్టేలా ఒప్పించేందుకు, నా ఆస్తంతా నీకే అని నానగారు తీర్మానించేప్పుడూ (అంటే ఎంతా అని ఎవరో రెట్టిస్తున్నారు! ఎంతుంటే అంతా!!), నెలాఖర్లో నా పుస్తకాలు వెదికేసి కొంచం అప్పివ్వు ప్లీజ్, తిరిగిస్తాగా అని నన్ను బతిమాలేందుకొచ్చినప్పుడూ, ఆనాటి అవమానాన్ని గుర్తు చేసి "జస్టిఫై" అని అడుగుతూనే ఉండేదాన్ని. ఆ అడగడంలో ఆ పల్చటి చవకరకం నల్లకాగితాల పాటల పుస్తకాన్ని పారేయకుండా దాచుకునేందుకు ఒప్పించుకున్నాను కూడా. అక్కా, నేనూ కోపాలు కొట్లాటలు లేకుండా సఖ్యంగా మాట్లాడుకునే వయసొచ్చాకా, ఈ పాట ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడల్లా, కృష్ణారెడ్డి పాటలకే ఇలా బి.పి లు పెంచేసుకున్నారు, ఇహ వీళ్ళు కృష్ణవంశీ పాటలు వింటే ఏంటి పరిస్థితి అని బాఘా హాశ్చర్యపోయేవాళ్ళం.
అట్లా, నేను వదలకుండా దాచిన ఆ పుస్తకంలో, నన్నొదలని ఇంకో పాట కూడా ఉంది. అది "కాటుకపిట్టల మాదిరి కదిలే కన్నులు రెండు" అన్నది. ఆ పాట విన్నప్పుడల్లా నల్లగా ఉన్న రెండు గువ్వపిట్టలేవో అటూ ఇటూ బుడిబుడిగా నడుస్తున్న ఊహ లోపట మెదిలేది. ఆ పాట సాహిత్యం చూసినప్పుడల్లా, కాటుక పెట్టుకున్న కన్నుల నుండి చిందిపడే వెన్నెల గురించి రాశారనుకునేదాన్ని. "నల్లని కన్నుల వెన్నెల వల నిను అల్లుకోవచ్చు, మాటలకందని మూగసైగలతో మంత్రం వెయ్యచ్చు, నువు రాగానే రెప్పల రెక్కలు చాచి ఎగరవచ్చు.." ఇలా సాగుతుందా పాట. ఏళ్ళకేళ్ళు గడిచాక కూడా, కళ్ళ చుట్టూ దట్టంగా కాటుకనలదుకున్న అమ్మాయిలను చూసిన ప్రతిసారీ, "కాటుకపిట్టల మాదిరి.." అన్న కూనిరాగం నా పెదాలనల్లుకుపోయేది.
నిన్నామొన్నటి దాకా ఈ కాటుకపిట్ట అన్నది కాటుక కన్నులను పట్టిన కవి ఊహగా అనుకుంటూ వచ్చిన నాకు, అనుకోకుండా తారసపడిన ఒక పద్యంతో, "కాటుకపిట్ట" అని ఒక బుల్లిపిట్ట నిజంగా ఉందని కొత్తగా తెలిసింది. ఆ పిట్ట తోక పట్టుకు ముందు వెళితే ఇంకా తెలిసిందేమంటే, కొన్ని ప్రాంతాల్లో, శకున శాస్త్రాల్లో, ఈ కాటుకపిట్టను అదృష్టానికి ప్రతీకగా భావిస్తారని. బిసరుహము, అంటే పద్మం మీద వాలిన ఒక్క కాటుకపిట్టను చూసినా, ఆ చూసినవారికి చతురంగబలాధిపత్యం దక్కుతుందట. మహరాజయోగమన్నమాట. సంభోగం కోసం కాటుకపిట్టలు కూడిన చోట, మహానిధులుంటాయని ఒక నమ్మికట.
మామూలుగా కన్నులను మీనులతోటో, పద్మపురేకులతోటో పోల్చడం కద్దు. వాల్మీకి రామాయణంలో రాముడు పంపాతీరంలో వసంతఋతుశోభను చూస్తూ, ఆ వసంతగాలుల ధాటికి తన సీత, పద్మపలాశాక్షి, మృదుపూర్వాభిభాషిణి, ప్రాణాలు తనపై నిలుపుకున్న వివశ, విరహవేదనలో ఏమైపోతుందోనని విలవిల్లాడతాడు. ఆ సరస్సులోని ప్రతి పద్మమూ సీత ముఖాన్ని, వాటి రేకులు ఆమె కన్నులను, అక్కడి చిరుచేపలు ఆమె కనుపాప కదలికలనూ గుర్తుచేస్తున్నాయని సౌమిత్రితో చెప్పుకు బెంగపడతాడు.
కానీ, మొన్న నేను చదివిన పద్యంలో, ఆ ప్రియుడు ఇష్టసఖి ముఖాన్ని పద్మంతో పోల్చడం దగ్గర ఆగలేదు. ఆమెకన్నులను కాటుకపిట్టలన్నాడు. పద్మం మీద వాలిన ఒక్క కాటుకపిట్ట దర్శనానికే రాజభోగం కదా, మరిప్పుడు ఆమె ముఖమనే పద్మం మీద చేరిన పక్షిద్వయాన్ని చూస్తున్నాడు. ఇహ తనకు దొరకనున్న అనంత నిధులేమిటో, అందనున్న భోగభాగ్యాలేమిటో అని ఆత్రపడుతున్నాడీ రసికుడు. ఆమె హృదయసామ్రాజ్యమూ, ఆమె దాచిన గుప్తనిధులు, ఆమె కన్నులను (ల్లోకి..) చూసినంతనే సొంతమవుతాయని కాబోలు ఆశ!!
మహాకవి కాళిదాస పద్యానికి మేళ్ళచెర్పు భానుప్రసాదరావు గారి అందమైన, సరళమైన అనువాదం -
బిసరుహము మీద కాటుకపిట్ట జూడ
కల్గు చతురంగబలమధికంబుగాను
నీ ముఖాంబుజంబున గంటి నేడు నేత్ర
ఖంజన యుగమ్ము నా భాగ్యగరిమ నెరుగ!
కాళిదాస శృంగార తిలకాన్ని అనువదించడంతో పాటు, ఉపయుక్తమైన అన్ని వివరాలతో గొప్ప వ్యాఖ్య కూడా అందించిన వీరి వసంత తిలకాన్ని చదువుతుంటే, ప్రత్యేకించి ఈ పిట్టలను జంటగా చూడాలన్న పై వివరాన్ని చదువుతుండగా స్పురించిన మరో ముచ్చట - పెళ్ళికి ముందు కొన్నాళ్ళు ఒక ఒరియా అమ్మాయితో ఫ్లాట్ షేర్ చేసుకునేదాన్ని. మా ఫ్లాట్ తొమ్మిదో అంతస్తులోనో పదో అంతస్తులోనో ఉండేది. అక్కడి నుండి చూస్తే కింద పచ్చటి తివాచీలా లాన్ కనపడుతూ ఉండేది. ఆ విశాలమైన లాన్‌కి అటువైపు వాకింగ్ ట్రాక్, ఇటువైపు గుండ్రటి సిమెంటు బెంచీల మీద ఫిక్స్ చేసిన కొన్ని కాలక్షేపం ఆటలూ (చైనీస్ చెకర్ లాంటివి..) ఉండేవి. ఆ ఆడుకునేవాళ్ళు తింటుండగా జారిపడినవో, కావాలనే పడేసినవో, ఏవైతేనేం, గడ్డి మీద వాలిన పక్షులు ఆ తినుబండారాల తునకల కోసంకొంచం కొంచంగా గంతులేస్తూ వచ్చి, వాటిని ముక్కుతో ఎత్తుకుపోయి ఇంకెక్కడో కూలబడి తింటూండేవి. నా ఒరియా స్నేహితురాలు పొరబాటున బాల్కనీలోకి వచ్చిందా, ఈ పిట్టల వైపు వెదుక్కుని మరీ చూసేది. రెండూ కనపడితే సరే, ఒకటే కనపడితే మాత్రం సర్వం మరిచినట్టు కిందకి పరుగెత్తేది. ఆ రెండో పిట్టను ఎలాగైనా దొరకబట్టి, దాన్ని తరుముకుంటూ మొదటిపిట్ట దగ్గరకు చేర్చి కానీ ఊరుకునేది కాదు. కాబ్ కోసం ఒక్క నిముషం ముందు దిగాలంటే, ఈ అమ్మాయి పిట్టల వెనుక పడి పోయి ఎక్కడాలస్యం చేస్తుందోనని నాకు ఒకటే గాభరాగా ఉండేది. వాటిని జంటగా చూసి "లక్ ఈజ్ మైన్" అని తన జబ్బ తానే చరుచుకోవడమూ, నేనేమైనా వేళాకోళం మాటనబోతే "కిక్ ఈజ్ యువర్స్" అని నన్నొక్క తన్ను తన్నడమూ అలవాటామెకు. ఉత్తపుణ్యానికి వచ్చి పడే నిధుల మీద నాకాశ లేదు కానీ, పిట్టలను జతచేర్చడంలో నా స్నేహితురాలి సంబరం దానికదే చూడముచ్చటగా ఉండేది. ఏనాటి కవిత్వంలోనో ఇంత సౌందర్యభరితంగా మెరిసిన ఒక నమ్మకం, ఈనాటికీ మిగిలుంది అని గుర్తు చేసుకుంటే - అంతే కదా, కవిత్వమంటే పదసంపదేనా, కవి సంస్కారమూ, కవి బ్రతికిన దేశపు సంస్కృతీ కూడా అనిపించి చిన్న గగుర్పాటు. కవులేం పరాయులా, వాళ్ళు మనవాళ్ళు.

Still I Rise - Maya Angelou కవిత

Still I Rise అనే ఈ Maya Angelou కవితను Women's Day రాగానే రకరకాలా platformsలో చూస్తూ ఉంటాను. కొన్ని అనువాదాలూ చూశాను. సెరీనా విలియమ్స్ లాంటి వాళ్ళు చెప్పడం కూడా విన్నాను.
కవితలు రాయడం లాగే, చదవడం కూడా కళ. కొన్ని కవితలు కవుల గొంతుల్లో వింటే, మనం చదివినప్పుడు ఊహించుకున్న సౌందర్యమేదో ఆవిర్లుగా కరిగిపోతున్నట్టు ఉంటుంది. మన విరుపుల్లో మనకు దక్కిందేదో చేజారిపోయినట్టు ఉంటుంది. ఆ కవిత చదువుతుండగా మన చుట్టూ నిర్మితమైన ప్రపంచమేదో తటాలున విరిగిపోయినట్టవుతుంది.
కానీ, ఈ కవితను, and still I rise అన్న మాయా కవితను ఆమె గొంతులో విన్నప్పుడు కలిగిన సంతోషం మాత్రం మాటల్లో పెట్టలేనిదైపోతోంది. ఆమె నవ్వుకా, నిర్లక్ష్యానికా, "and i dance like I have got diamonds at the meeting of my thighs" అంటూ చిటికలేస్తూ తూగిన వయ్యారానికా, నా అందం, ఆత్మవిశ్వాసం నీకెంత కంటగింపైనా నేనింతేనని నవ్వుతూ చెప్పిన ధైర్యానికా, నమ్మకానికా - తెలీదు. దేనికి దాసోహమన్నానో తెలీదు.
నేను చదివిన మాయా కవితలన్నింటిలోనూ కట్టిపడేసే నిర్మాణం ఉంటుంది. చాలా కవితల్లో దొరికే hook వల్ల కావచ్చు, ఆమె కవితలు తేలిగ్గా దొరికినట్టు అనిపిస్తాయ్, ప్రయత్నమేం లేకుండానే మనని తేలిగ్గా దగ్గరకు లాక్కుంటున్నట్టుంటాయ్. బహుశా అందుకే తేలిగ్గా అనువాదానికీ లొంగుతాయనిపిస్తాయేమో. కానీ, ఆమె కవితల spirit అందుకోవడానికి మాత్రం అదేం పెద్ద సాయపడదు. అన్ని మంచి కవితల్లానే ఒకటికి పదిసార్లు చదవాల్సిందే.
ఆమె ఒక సింగర్, పర్ఫార్మర్ కూడా అయి ఉండటం ఈ కవిత చదవడానికి ప్రత్యేకంగా లాభించిందని కూడా అనుకోబుద్ధి కావట్లేదు. ఎందుకంటే, ఆమె రాసిన దాంట్లోనే ఆ అందమంతా ఉంది. అది చదివినప్పుడు మనం wow అనుకోం, అంతకు మించి, ఒక కేరింత తోడిగా తుళ్ళిపడతాం. ఆ లెక్కలేనితనం కానీ, `ఇప్పుడెలా మరి?` అని రెచ్చగొట్టే కవ్వింపు ధోరణి గానీ అనువాదాల్లో కనపడవు. దీన్ని ఈమెలా ఇంకెవ్వరూ మనకు చెప్పలేరు. మాయా! ఇది ఎప్పటికీ నీ కవిత!

1) ఈ వీడియో ఒకసారి మాత్రమే చూసి ఆపలేకపోవడం నాకొక్కదానికేనా?
2) ఈవిడ గొంతు మెరుపుకలలు సినిమాలో మదర్ గొంతులా ఉందనిపించడం నాకొక్కదానికేనా? )

Franklin

ఈ రోజు లైబ్రరీ దగ్గర పుస్తకాలేవో తిరిగిచ్చెయ్యడానికి ఆగితే, ఈ దేశం మనిషొకతను పలకరించాడు. న్యూయార్క్ నుండి మాస్ కి వచ్చి నాలుగు నెలలే అవుతోందనీ, ఇక్కడ కంటే అక్కడే బాగుంటుందనీ ఏదో చెబుతున్నాడు. నేను ఇండియా నుండి వచ్చానా అని కనుక్కుని సౌతా, నార్తా, బొంబాయి తెలుసా? గుజరాతీ వాళ్ళు తెలుసా..ఇలా మన ముచ్చట్లన్నీ తెలిసినట్టు ప్రశ్నలడుగుతుంటే ఆశ్చర్యంగా సమాధానం చెబుతున్నాను. న్యూయార్క్‌లోని అతని స్నేహితులు కనీసం మూణ్ణాలుగు భాషల్లో అలవోకగా మాట్లాడేస్తారనీ, తనకు అమ్మ స్పానిష్ అయినా ఆ భాష సరిగ్గా మాట్లాడేంత రాలేదనీ, తానిక్కడే పుట్టి పెరిగినా రంగు చూసి ఎవరూ అమెరికన్ అనుకోరనీ భోళాగా చెప్పుకుపోతున్నాడు. ఈ సంభాషణేమీ పట్టనట్టు తలొంచుకు నడుస్తున్నాడు నా పిల్లాడు.
అతను వంగి పిల్లాడికొక Fist bump ఇచ్చి పేరడిగాడు. వీడు ఎప్పటిలాగే మొకం ఒక్కటే బయటపెడుతూ నా వెనుక దాక్కున్నాడు. నేను పక్కకి తొలగబోతే చెయ్యి పట్టి గుంజి, `Franklin అని చెప్పనా?` అని అడిగాడు. గుసగుసలాడకూడదట్లా..అని బుజ్జగించి ఎదుటి మనిషికి ఆ పేరు, దాని కథ చెప్పబోయాను. అతనింతలోనే కళ్ళింతింత చేసి..is it that cute little turtle, oh I love it too.. అనగానే ముడుచుకున్న వీడి ముఖం విప్పారిపోయింది. మెల్లగా ముందుకొచ్చి నిలబడ్డాడు. అతనా తర్వాత కూడా ఒకట్రెండు మాటలు మాట్లాడి, వెళ్తూ వెళ్తూ మా వాడితో bye bye Franklin, I am your Beaver అని చేతులూపాడు.
లైబ్రరీ గేటు నుండి అతని కార్ దాకా..మహా అయితే మాదంతా మూడు నిముషాల నడక. ఉవ్వెత్తున లేచిన సంతోషపు కెరటం మా వాడి ముఖంలో అలాగే..బడికెళ్ళేదాకా..!

#Joy of small things 

దూరపుమిత్రుడు

2005 లో, మా అక్క బావా వాళ్ళకు పెళ్ళవగానే, కలిసి నాకిచ్చిన మొట్టమొదటి గిఫ్ట్ ఒక బుజ్జి నోకియా ఫోన్. ఎంత అపురూపంగా చూసుకునేదాన్నో ! ఫోన్ నంబర్ అడగని వాడు పాపి ! (మాధవ్ గారి మాటలు అప్పు తెచ్చుకుంటే, అడిగినవాడు అర్భకుడు ) బస్‌స్టాపుల్లో నిలబడి తోచట్లేదనీ, ఇంటర్వ్యూకి వెళుతున్నాం నువ్వో నాలుగు ప్రశ్నలడుగూ అనీ, రిలీజ్‌లు, డెప్లాయ్మెంట్‌లూ వీకెండ్ లో ఒక్కరం చేస్తున్నాం కంపెనీ ఇమ్మనీ, బంగాళాదుంప కూర చేస్తుంటే గుర్తొచ్చాననీ, పాట పాడమనీ, ఉత్తికే మాట్లాడమనీ, నా ఫ్రెండ్స్ ఎడాపెడా ఫోన్ చేసేవారు. నా నంబరుకి ఫ్రీ డయల్ పెట్టించుకున్న నేస్తాల లెక్కా తక్కువేం కాదు. టైం వేస్ట్ అన్నా, ఇంకోటన్నా, ఎవ్వరేమనుకున్నా నాకు పట్టేదే కాదు. ఇష్టంగానే ఉండేది. పంతొమ్మిదేళ్ళు గూట్లో గువ్వపిట్టలా పెరిగిన నాకు, రెక్కలొచ్చాక ఆకాశమంత స్వేచ్ఛనిచ్చిన నేస్తం ఫోన్. బస్‌స్టాప్‌లో వాడి ముఖం వీడి ముఖం చూసి భయపడకుండా ఫోన్ పట్టుకుని హాయిగా నా లోకంలో నేనుండేదాన్ని. లంచ్ బ్రేక్‌లో ఒక్కదాన్నీ టేబుల్ ముందు కూర్చోవాల్సి వస్తే, మెసేజ్‌లు చూసుకుంటూ పక్కనొకరునట్టే తిని వెళ్ళిపోయేదాన్ని. కూకట్‌పల్లి చీకటి రోడ్లలో స్పీకర్‌లో మాట్లాడుతూ నడిస్తే, నాతో ఇంకో మనిషి నడిచినంత అండగా ఉండేది. రూంలో హరితా నేనూ కూర్చుని ఇద్దరికీ స్నేహితులైన వాళ్ళతో తగాదాపడుతుంటే, మా బేచ్ మొత్తం ఒకే చోట లేదన్న దిగులే ఉండేది కాదు. పొద్దున్నే వచ్చే గుడ్ మార్ణింగ్ మెసేజ్ నాకు ఒక్కటంటే ఒక్కరోజు కూడా విసుగు పుట్టించేది కాదు. అది నాది. నాకోసం ఎవరో 13 సార్లు కీ పేడ్ నొక్కితే వచ్చిన మెసేజ్ అది. నాకిష్టం లేకపోవడమెందుకు!
లెక్క గుర్తు లేదు కానీ, ఒక అంకె దాటాక, స్పేస్ లేక చివరి మెసేజ్‌లు డిలీట్ చేసేసేది నోకియా. ఇష్టమైనవి డ్రాఫ్ట్స్‌లో పెట్టేదాన్ని. అతి ముఖ్యమన స్నేహితులనే మెసేజ్ పంపమని చెప్పి మిగతావాళ్ళకి ఫోన్ మాత్రమే అని హుకుం జారీ చేసేదాన్ని. ఒప్పుకునేవాళ్ళు. స్పేస్ ఎక్కువ ఉంటే ఎవ్వరికీ కాదని చెప్పక్కర్లేదబ్బా అనుకునేదాన్ని. కొన్నాళ్ళకు అవీ వచ్చాయి. కొత్త బిజినెస్ ప్లాన్ చేస్తున్నాం, నువ్వూ కలవాలి అని దేశం కాని దేశంలో ఉన్న నాకు, కొత్త ఫోన్ తో సహా ఆఫర్ పంపాడో మిత్రుడు. అది 3 జి వచ్చిన కొత్తలో అనుకుంటాను. మెయిల్స్, గ్రూప్స్, ఇంటర్నేషనల్ కాల్స్, జి.టాక్స్. వీడియో కాల్స్, ఆడియో వీడియో రికార్డింగ్..ఎన్నని!
పాటలు నేర్చుకుంటూ ఫోన్ లో రికార్డ్ చేద్దామనేది చందనా. పొద్దునే అలారం సౌండ్ నచ్చట్లేదని, నువ్వు నన్ను లేపవా అని రికార్డ్ చేసుకుని నా మాటలే అలారం గా పెట్టుకుంది నీలిమ. పాతిక దాటని ప్రాయం ఎన్ని వేషాలేస్తుందో, అన్నీ దాచుకునేందుకు దొరికిన మేజిక్‌బాక్స్లా భద్రంగా దాచుకునేవాళ్ళం ఫోన్‌ని. ఫుకెట్‌లో బీచ్ ఫొటో హోంస్క్రీన్ మీద పెట్టుకుని - నచ్చినప్పుడల్లా సముద్రపు గాలులు పీల్చుకునేదాన్ని. "తుంసే అచ్ఛా కౌన్ హైన్.." అంటూ చెవిలో తీయగా పాడుతుంటే, నిజమనుకుని అట్లానే హాయిగా మసలుకునేదాన్ని! నచ్చిన పాటలు, నచ్చే జ్ఞాపకాలు, అసలు మనకేం కావాలంటే అదే గుప్పెట్లో ఉంచే మంత్రదండమది.
"పిల్లా..ఆకలేస్తోందీ..నీకొచ్చిన కూరే చెయ్..ప్లీజ్. వంక పెట్టను." అని రూంమేట్ మెసేజ్ చేస్తే ఎక్కడలేని హుషారూ తోసుకొచ్చేది. "ఇంకెప్పుడూ ఇలా చెయ్యను. ప్రామిస్. నిజంగా.." అన్న అక్షరాలు చూస్తే కళ్ళల్లో నీళ్ళూరి కోపాలన్నీ కరిగిపోయేవి. "కుడి వైపు తిరుగు." అని ఉన్నట్టుండి ఫోన్ బజ్జుమంటే ముఖంలో వేయి పున్నముల వెలుగు - దాచలేకపోయేదాన్ని. వేయి ఫోల్డర్ ల పాత్ అయినా, ఎంత చిత్రమైన స్క్రిప్ట్ పేరైనా, నాలుక చివర దాచుకున్న టీం-మేట్స్ కాల్‌లో ప్రాసెస్ చెప్తుంటే గుడ్డిగా రన్ చేసి దేవుడికి కొబ్బరికాయలు కొట్టుకున్న రాత్రిళ్ళు కోకొల్లలు.
మిస్డ్ కాల్ వస్తే ఎన్ని జతల కళ్ళు కుతూహలంగా చూసేవీ! మరి?!
మిస్డ్ కాల్ అంటే ఎవరో "ఐలవ్యూ" అన్నట్టు, "నువ్వే గుర్తొస్తున్నావ్.." అని గారాలు పోతున్నట్టు. "నువ్వే కాల్ చెయ్ పందీ.." అని తిట్టినట్టు. "రీచార్జ్ చేయించు, రేపిచ్చేస్తాను" అని బతిమాలినట్టు. ఇంకొక్క నిముషం చూసి వెళ్ళిపోతానని బెదిరించినట్టు. నీ కోసమే చేశానని చెప్పే ధైర్యం లేనివాణ్ణి పట్టిచ్చినట్టు. అన్నీ అర్థమయ్యేవి. ఎవ్వరెప్పుడు ఎలా చెబితే, అలాగే అర్థమయ్యేది.
ముఖం మీద ఈ జన్మకి చెప్పలేని మాటలు, ఫోన్‌లో ఏమీ చెప్పకుండానే చేరిపోయేవి. కాల్ కట్ చేయడమెంత సీక్రెట్ సీక్రెట్ వ్యవహారం..
"నోరెత్తకసలు. జస్ట్ షటప్!" ." "ఇప్పుడే ఓ నిముషం దొరికి నిద్ద్రపోతున్నా, చంపేస్తా మళ్ళీ చేసావంటే!" "పక్కనే ఉంది..మాట్లాడే వీల్లేదు." "అరిచి గీపెట్టినా నువ్వంటే నాకు లెక్కలేదు" "ఇప్పుడు కాదు, నేనే చేస్తాను" ఎత్తకుండానే ఎన్ని చెప్పచ్చు. మొహం చాటేసుకుని ఎన్ని తిట్టచ్చు.
*
ఆడియో వీడియో కాల్స్. పంచుకోవాల్సిన ఎన్ని తొలితొలి క్షణాలు చేజారిపోయేవివి లేకుంటే!
"మనం వాయించిందే..ఎంత బాగా వచ్చిందో కదా. ఒక్క స్వరం తప్పు పోలే.."
"దేనికి భయం! రెండు గంటల్లో వచ్చేస్తాను. చెకిన్ కూడా అయిపోయింది..ఫేస్టైం?"
"పది రోజులూ నువ్వు నాకు కనపడాలి. వర్క్ పేరెత్తకు. పగలా రాత్రా? ఏ టైం చెప్పు?"
"ఒరేయ్ చెప్పరా నిన్న నేర్చుకున్న పద్యం. ఎవ్వనిచే జనించు.. అమ్మమ్మా...."
"హేపీ బత్ డే..తాతగారూ.. నా దగ్గరికి ఎప్పుడొస్తారూ..?"
*
చూడందే నమ్మలేని ఎన్ని ఉద్వేగాలు చూసేలా చేసిందీ ఫోన్. చూస్తే కానీ చెరిగిపోని ఎన్ని అపనమ్మకాలను ఉఫ్ఫ్ఫ్ మంటూ ఊదేసి చూపించిందీ! ఎన్ని దూరాలు చెరిపింది. చేతిలో ఉన్నది ఫోనా, మరొకరి ముఖమా అన్నట్టు, ఎంత ఒదిగి ఒదిగి చూశా ఆ మూడో కంటిలోకి!
"నాన్సెన్స్! ఎలా ఉంటే అలాగే కనపడు. ఐ జస్ట్ వాంటూ సీయూ ఫర్ యె సెకండ్.."
"డోంట్ వర్రీ..హి ఈజ్ జస్ట్ ఫైన్. ప్లేయింగ్ విత్ అదర్ కిడ్స్ నౌ"
"అమ్మవారు వచ్చి కూర్చునట్టే చక్కగా ఉంది అలంకారం...చామంతులు కూడా దొరుకుతున్నాయా అక్కడ? అన్ని ప్రసాదాలు ఒక్కతివే చేశావా? వాడేమన్నా సాయంచేశాడా ఇంతకీ?"
"ఆగు, అందరూ జాయిన్ అవ్వనీ కాల్. అప్పుడే అరవకు. ష్ష్ష్....వెయిట్..!! వెయిట్. వాడింకా రాలేదు."
"ఎక్కడ? వెనక్కి తిప్పు..కొంచం పక్కకి...అది వాపు కాదే బలుపు. కాస్త ఎకర్సైజ్ చెయ్! అదే తగ్గుతుంది. ఇంతోటి దానికి మళ్ళీ మందులా? నీకు పని లేదూ, నాకు బుద్ధి లేదు"
"వేద రాసింది. నా కోసం. ఎలా ఉందే? నీక్కాక ఇంకెవరికి చూపించను? "
*
ఎంత దూరంలో ఉన్నా "డెలివర్డ్" అని చూడగానే దొరికే దగ్గరితనం మీద ఆశ. స్క్రీన్ నిండా కనపడి 'హాయ్' అంటే దొరికే నిశ్చింత మీద ఆశ. మాప్‌లు అప్డేట్ అవుతూ ఉంటే, దారితప్పమన్న ఆశ. గ్రూప్‌లో కలిపారంటే, మనవాళ్ళ మధ్యలోనే ఉన్నాం లెమ్మన్న భరోసా. లంచ్ టైం లో మోగే మెసేజ్ చప్పుడు, స్టార్టింగ్ అని చూపెడుతూ సాయత్రం అదిరే ఫోన్, ఇండియాలో తెల్లారుతూనే నాకు రాత్రైపోకూడదని మోగే కాల్ - వెన్నులో వణుకు పుట్టించే ఇంత పెద్ద ప్రపంచంలో వెచ్చగా దగ్గరకు లాక్కునేవి ఈ చిట్టిచిట్టి శబ్దాలే.
కానీ, ఎప్పుడో ఎక్కడో లింక్ తెగిపోయింది. ఎక్కడా అన్నది చెప్పలేను. ఎందుకో నిజంగానే సరిగ్గా గుర్తు లేదు. వాల్‌మార్ట్‌లో ట్రాలీలోని పిల్లాడు "నాన్నా..నాన్నా.." అని ఆపకుండా పిలుస్తోన్నా ఫోన్‌లో మునిగిపోయిన తండ్రి తలతిప్పకపోవడం చూసినప్పుడేమో..న్యూయార్క్ రోడ్ల మీద సెల్ఫీ తీస్తూ పిల్ల నవ్వట్లేదని, నిన్నిక్కడే వదిలేసి వెళ్ళిపోతానని ఒక చింతాకు కళ్ళ చిన్నది బెదిరిస్తే కళ్ళు తుడుచుకుని నవ్విన నాలుగేళ్ళ పసిదాన్ని చూశాకేమో. రెస్టారెంట్‌లో ఆర్డర్ చెప్పి ఎవరి ఫోన్ వాళ్ళు చూసుకుంటూ మురుస్తున్న భార్యాభర్తలను చూసాకేమో. బెస్ట్‌ఫ్రెండ్ కి మొదటి పాప పుట్టిందని గ్రూప్ మెసేజ్‌లో చదివాకేమో. రోడ్డు మీద వీడియో కాల్ మాట్లాడుతూ, అమ్మను సిగ్నల్ దగ్గర వదిలేసి వెళ్ళిన ఇండియన్ కొడుకుని చూశాకేమో. ఆవిడ పిలిచే ప్రయత్నం చెయ్యకుండా ఖాళీ కళ్ళతో నిలబడిపోయినప్పుడేమో. పిల్లాడికి ఈవినింగ్ స్నాక్ పెట్టడం మర్చిపోయి నేను కాలక్షేపం చేసిన రోజేమో. ఫార్వర్డ్‌లతో నిండిపోయి ఉన్న సొంత మనుషుల విండోలు గమనించుకున్నప్పుడేమో. అతిప్రేమ పొంగిన అపరిచితుల విండోలో. అసందర్భ ప్రేలాపనలో. బాత్రూంలలోకి పట్టుకెళ్ళిన ఫోన్‌లు మళ్ళీ డైనింగ్ టేబుల్ మీద చూస్తున్నప్పుడో. జారిపడ్డ వస్తువుని అందిస్తే, థాంక్స్ చెప్పకుండా ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ వెళ్ళిన అబ్బాయిని చూసినప్పుడో. లోకల్ ట్రైన్‌లో వికలాంగులకు కేటాయించిన సీట్‌లో యియర్ ఫోన్స్ పెట్టుకు కూర్చుని, అవసరమైనా లేవని పెద్దమనిషిని చూసినప్పుడో. బంధువులూ అపరిచితులూ కాని వాళ్ళ లెక్కలోకొచ్చే వాళ్ళింటికెళ్ళి, వాళ్ళ పిల్లలను వీడియోగేం నుండి బయటకు లాగాలని ప్రయత్నించి భంగపడినప్పుడో. ఇంటికి పిలిచిన వాళ్ళు ఫోన్‌లో పాటలు పెట్టి 'ఇంకేంటి సంగతులు..' అని రెట్టించినప్పుడో. మంచినీళ్ళ కన్నా ముందు వైఫై పాస్వర్డ్ ఇచ్చినప్పుడో. ఇచ్చి నవ్వినప్పుడో. "ఎలా ఉన్నావ్?" అన్న ప్రశ్నకు ఎవ్వరైనా ఫోన్‌లో ఫొటోలతోనే జవాబు చెప్పడం చూసినప్పుడో..గుంపులు గుంపులుగా మనుషులు. వాళ్ళ అరచేతుల్లో ఆరని వెలుగులు. అందరూ మాట్లాడుతూనే ఉంటారు. మాట్లాడాలనే అనుకుంటారు, మంచివాళ్ళే అయి ఉంటారు - కానీ రెండోవాళ్ళు పక్కనుండకూడదు. దూరాలు దగ్గరయ్యీ, దగ్గరితనం దూరమయ్యే రోజుల్లో...
*

పునరపి

పండుగ హడావిడంతా మెల్లిగా సర్దుమణుగుతోంది. సెలవలు, పొడిగించుకున్న సెలవులు, అన్నీ పూర్తయ్యి ఒక్కొక్కరుగా ఇళ్ళు చేరుతున్నారు. మనుష్యుల అలికిడి తెలిసిపోతోంది. పార్కింగ్‌లో కార్లు నిండుగా కనపడుతున్నాయి. చాలా రోజుల తర్వాత ఇల్లు చేరాకా ఉండే మొక్కుబడి పనులన్నీ పూర్తయ్యి, మళ్ళీ జీవితం గాడిలో పడుతున్నట్టే ఉంది.
పొద్దున లేస్తూనే "పెదనాన్నను మనింటికి తెచ్చేసుకుందాం" అన్నాడు ప్రహ్లాద్. వాడు చెబుతున్నదర్థమవుతూనే నా ముఖం విప్పారింది. వాడిక్కావలసినది పెదనాన్న కొడుకు. వీడి అన్న. ఇంటికి చేరి పది రోజులు దాటిపోతున్నా గుర్తు చేసుకుంటున్న వాడిని చూస్తే ఏవిటేవిటో ఆలోచనలు. సూదిమొనలా అప్పుడప్పుడూ గుచ్చే అమెరికా జీవితపు నొప్పి.
బాగా చిన్నపిల్లగా ఉన్నప్పుడు, 'పసిడి రెక్కల పైన కాలం ఎగిరిపోతుంద'న్న ఎరుక లేనప్పుడు, మేనత్త కుటుంబం మా ఇంటికి వస్తుందంటే ఇలాగే వేయి కళ్ళతో ఎదురు చూసేదాన్ని. ఒక పెద్ద అంబాసిడర్ కారులో బిలబిలమంటూ వచ్చేవాళ్ళు ఆ ఇంటిల్లిపాదీ. అత్తయ్యా మామయ్యా నలుగురు పిల్లలూ. వాళ్ళొచ్చేందుకు నెల రోజుల ముందు నుండే ఇంట్లో వాళ్ళ తాలూకు కబుర్లతో సందడి మొదలైపోయి ఉండేది. మా అత్తయ్య జామచెట్టు గడ నాన్నగారి తల మీదకు జార్చితే రక్తం బొటబొటా కారిపోవడమూ, వయసుకు తప్పని కుతూహలాలతో వాళ్ళు మొదటిసారి ఏ ఆకుల చుట్టో నోట్లో పెట్టుకున్నారని తెలిసి ఎవరికీ పట్టుబడకుండా ఆపేందుకు, మా అత్తయ్య పెరడులోకి లాక్కెళ్ళి జామాకులు నమిలించడమూ, కిష్టలో ఆటలూ, చదువులు మానేసి వాళ్ళు తోటల్లో తిరుగుతూ చేసిన అల్లర్లూ, కళ్ళింతలు చేసుకుని వింటూ ఉండేదాన్ని.
వాళ్ళు రావడమూ, నాలుగు రోజులు నాలుగు నిముషాల్లా గడిచి వెళ్ళే ఘడియ రావడమూ చకచకా జరిగిపోయేవి. కారు వీధి చివరి మలుపు తిరిగేదాకా భుజాలు నొప్పెట్టేలా వీడ్కోలిచ్చి, అందరూ తిరిగి వాళ్ళ వాళ్ళ పనుల్లో పడేవారు. అడిగడిగి చెప్పించుకున్న ముచ్చట్లు పెంచిన అపేక్షతో, దిగులుగా నేనొక్కదాన్నే ఇంటి ముందరున్న ఓ రోలు దగ్గర కూర్చుండిపోయేదాన్ని. ఎంత దుఃఖంగానో ఉండేది. అది చెప్పడానికే కాదు, ఊహించడానిక్కూడా ఇప్పుడు చేతకావట్లేదు. ఇంట్లో అందరూ ఒక్కొక్కరిగా వచ్చి, పిలిచి, మాట వినని నాతో విసిగి వెనుతిరిగిపోయేవారు. నేను మాత్రం, అలాగే, ఆ ఇంటి ముందే కూర్చుని, ఆ కార్ వెనక్కి తిరిగి వచ్చెయ్యాలని కోరుకుంటూ ఉండేదాన్ని. ఎదురుచూసీ, చూసీ, చూసీ, - ఏడుపు తగ్గి ఊరికే ఏవో ఆటలాడుకుంటూ నేనింకా అక్కడే ఉండగానే, చిత్రంగా, వాళ్ళ కార్ వెనకొచ్చేది. 
ఏదో మర్చిపోయామనో, ఆ కార్‌కి ఏదో ఇబ్బందైందనో...వెనక్కు వచ్చి, కాసేపు ఉండి, లేదా ఆ రాత్రికి ఉండి, వెళ్ళిపోయేవారు.
నా కోరికకే కారు వెనక్కు వచ్చినదని నా పసిమనసు నమ్మకం. కాదనే ధైర్యం అప్పటికెవ్వరికీ లేదు మరి.
*
వచ్చిన కార్ మళ్ళీ వెళ్ళిపోతుందని తెలిసిన నేను, ఇప్పుడు ఊరడింపుగా నా పిల్లాడికి ఏం చెప్పగలను?
*

తోటమాలికో పూవు

అనుభవించడానికి మనసే మాత్రం సంసిద్ధపడని ఏకాంతం మనిషిని స్థిమితంగా నిలబడనీయదు. మనిషికి మనిషి ఎదురుపడే భాగ్యం లేని వేళల్లో మనం తెరవగలిదేల్లా ...